Степанов Анатолий Иванович (1940–2018) – реалист суретші, Ресейдің құрметті суретшісі, Панама мәдениет институтының және Суретшілер академиясының құрметті мүшесі
Анатолий Иванович Степанов 1940 жылы Алтайда, Курчум ауданының Маралиха ауылында дүниеге келген. Балалық шағынан ол Левитан, Айвазовский, Шишкиннің репродукцияларына қызығып, таң қалатын. Оның талантының дамуына анасы Ольга Ивановна да көп көмектесті, ол ұлын шексіз сүйген. Анасының мейірімінен болса керек, Степановтың туындылары нәзіктік пен тыныштыққа толы.
1980 жылы ол Мәскеу халық сурет академиясын тәмамдады (қазіргі Ресей Илья Глазунов атындағы сурет, мүсін және сәулет академиясы).
Барлық жанрлардың ішінде Степановқа пейзаж жанры жақын. Себебі, оның пікірінше, басқа жанрларда адамның табиғатпен бірлігін жеткізу мүмкін емес. Степановтың суреттерінде таңғалдырған – тек керемет техникалық орындау ғана емес, әрбір штрих, әрбір көңіл-күй махаббатқа толы. Көркем туындыларында мәңгілік мұздықтары бар биік таулар мен сулар арқылы табиғат сұлулығы айнадай көрініс табады.
Бір кездері Степанов өмірін түбегейлі өзгерткен. Усть-Каменогорскідегі бір зауыттың директоры болып жүрген кезінде, ол тұрақты әлеуметтік жағдай мен жоғары жалақыны тастап, кәсіби суретші болуды таңдаған. Санкт-Петербургтегі Сурет академиясында дипломын мерзімінен бұрын қорғаған. Профессорлар оған: «Қолыңыз – Құдайдан. Ерекше даралығыңызды жоғалтпаңыз» деп батасын берген. Қазіргі таңда А. Степанов – әлемге танымал көрнекті заманауи суретші. Оның шығармашылығы дәстүрлі орыс пейзаж мектебінің дәстүрлерін сақтай отырып жасалған. Өнертанушылар Степановтың туындыларын Шишкин, Левитан, Шилов, Глазунов сияқты ұлы суретшілермен қатар қояды. Ол өмір сүрген және жұмыс жасаған қала – Усть-Каменогорск.
Үкіметтердің және жеке галереялардың шақыруымен Степанов Панама, Франция, Нидерланды, Италия, Германия елдерінде жеке көрмелер өткізген. Бұл істе оған американдық миллиардер және меценат Джордж Сорос көмектескен.
1992 жылы Шығыс Қазақстан облысы әкімшілігінің бірінші орынбасары Игорь Тутеволь Степановтың «Зайсан көліне көрініс» атты картинасын Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевқа сый ретінде апарған. Картина Президенттің қызығушылығын тудырып, суретшімен кездесу ұйымдастыруды сұраған. Кездесу 1993 жылы өтті. Нұрсұлтан Назарбаев суретшінің пәтеріне келіп, дайын туындылар мен эскиздерін қараған. Осы кездесудің естелігі ретінде суретші Президенттің автографы бар фотосын сақтап қалды. Картина артында былай деп жазылған: «Степановтар отбасы! Анатолий Ивановичтің туындыларына тамсанып қарап отырмын. Денсаулық, табыс, бақыт тілеймін. Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ». Сол кезде суретшіге маңызды тапсырыс түскен: ол Қазақстанның Президенттің сүйікті көркем жерлерін бейнелейтін 30 картинаны салған. Барлық туындылар Президент галереясының қорына енгізілген. 2010 жылы Усть-Каменогорскіде Қазақстан мен Ресей Президенттерінің кездесуінде қабылдау залын Степановтың картиналары безендірген.
Анатолий Иванович Степановтың жеке көрмелері Германия, Голландия, Испания және Ресейде сәтті өтті.
Суретші 2018 жылы өмірден озды.
Әдебиет тізімі:
- Шевченко, В. «Степановтың суретшідегі қара жолы» // Рудный Алтай. – 1998. – 18 тамыз. – Б.4
- Воронова, В. «Менің суретім – хобби емес» // Рудный Алтай. – 1999. – 9 қыркүйек. – Б.4
- Кратенко, А. «Ескі шеберлердің қылқаламымен жұмыс істейтін тупиковый суретші» // Экспресс К. – 2000. – 12 шілде. – Б.4
- Лазарева, В. «Степанов – өжетті реалист суретші» // Рудный Алтай. – 2005. – 1 қаңтар. – Б.6
- Гаврилова, А. «Оның туындылары Пикассо полотналарының жанында» // Рудный Алтай. – 2015. – 5 наурыз. – Б.9
Интернет ресурстар:
- Лазарева, В. «Анатолий Степановтың атлас бояулары» // О. Бокей атындағы кітапхана сайты: сілтеме (16.06.2018)
- Степанов Анатолий Ивановичтың жеке сайты: сілтеме (16.06.2018)
- «Усть-Каменогорск қаласының әкімдігі» ресми сайты: сілтеме (16.06.2018)