Буров Павел Петрович (1902–1944), геолог
Көне Өскеменде 1945 жылға дейін Медвежья (Аю) көшесі болған. Ол өз атауын 1920–30-шы жылдары қаланың ең шеткі көшесі болғандықтан және бастауын Медвежий аралынан алғандықтан иеленген. Көшенің ұзақ уақыт бойғы негізгі көрнекілігі – «Рудный Алтай» геологиясының «ойлау орталығы» орналасқан үлкен ағаш ғимарат еді. Бұл – 1940 жылы ұйымдастырылған «Алтайцветметразведка» тресті. Кейін ол Шығыс Қазақстан геология басқармасының негізін құрады. Трестің бас инженері әрі жаны Павел Петрович Буров болатын.
Павел Петрович Буров 1902 жылғы 4 наурызда шаруа отбасында дүниеге келді. 1929 жылы Ленинград тау-кен институтын бітірді. Студент кезінде Кавказ бен Оралдағы әртүрлі геологиялық барлау партияларында жұмыс істеген.
Осы кезеңде Павел Петрович Буров қазіргі Лениногор ауданы аумағында бірнеше рет болды. Институтты аяқтағаннан кейін Лениногорскіге келген жас, бірақ тәжірибелі геолог Алтайдағы Риддер геологиялық барлау партиясының бастығы болып тағайындалды.
Буров геологиялық барлау бөлімін ұйымдастырып, кадрлар даярлауды техникум базасында бастады, онда өзі педагогикалық қызметпен де айналысты. 1931 жылы Буров басқарған геологиялық барлау партиясы Риддер комбинатына берілді. Оның қызмет саласы аудан геологиясы мен жаңа кен денелерін іздеу болды. 1932 жылдан бастап Риддер кен алабын терең зерттеу мақсатында ЦНИГРИ-дің геологиялық барлау партиясы жұмыс істей бастады. Буровтың тікелей басшылығымен Сокольское кен орнының көптеген руда линзалары ашылды.
Инженерлік қызметінде Буров Мәскеу, Ленинград, Томск, Алматының әртүрлі ғылыми ұйымдарымен үнемі байланыста болды. Павел Петрович Н. Н. Курекпен бірге «Риддерское рудное поле» атты монография жазды. Ғалымдардың пікірінше, бұл еңбек әлі күнге дейін өндірістік геологтардың үстел кітапшасы болып, жаңа идеялардың сарқылмас көзіне айналып келеді.
1940 жылы Лениногорск ГРП базасында «Алтайцветметразведка» тресті ұйымдастырылды. Сол жылы Буров трестің бас инженері және басқарушының орынбасары болып тағайындалды. Осы кезден бастап ол Алтай кен орындарын барлау және зерттеуге қатысты барлық жұмыстарды іс жүзінде басқарды.
Риддер кен орнын зерттеумен қатар, Буров Зырян кен орнындағы геологиялық жұмыстарға көмек көрсетті, Николаев кен орнын зерттеуді ұйымдастырды.
Буров ғылыми, қоғамдық, педагогикалық қызметке көп күш-жігер жұмсап, Алтайда жұмыс істейтін геологтардың бір буынын тәрбиеледі. Оның және әріптестерінің ізденістері нәтижесінде полиметалл рудаларының қоры нақтыланып, жаңа кен орындары ашылды, бұл Лениногор полиметалл комбинатының берік шикізат базасын қалыптастырды.
1944 жылдың сәуірінде П. П. Буров конференцияға қатысу үшін Мәскеуге аттанды. Оның басталуына бірнеше күн қалғанда ол кенеттен қайтыс болды.
Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты К. Ермолаев: «Алтай байлықтарын ашу жолында П. П. Буровтан артық ешбір геолог еңбек еткен жоқ деуге болады. Ол қарапайым, сабырлы, ұстамды адам еді», – деп жазады. Ал тәжірибелі геолог К. Быков былай деген: «П. П. Буров – Алтайда пайдалы қазбаларды іздеуді дамытуда орасан еңбек сіңірген кеңестік кезеңнің алғашқы геологтарының бірі».
Павел Петрович Буровтың есімін мәңгі есте қалдыру мақсатында 1946 жылы Өскемен қаласындағы Медвежья көшесіне Буров есімі берілді.
П. П. Буров туралы әдебиеттер:
Календарь знаменательных дат Восточно-Казахстанской области на 2002 год / Восточно-Казахстанская областная библиотека им. А. С. Пушкина. – Өскемен, 2001. – 10–11-беттер.
Улица Медвежья (им. Бурова) // Штрихи к портрету города. – Өскемен, 1990. – 39–40-беттер.
Мақалалар:
Акава, А. Геологияға арналған өмір / А. Акава // Рудный Алтай. – 1985. – 9 қаңтар (№ 6). – 4-бет.
Оркушпаева, Насихат. Ол Риддер байлығын еселеді : жеке тұлғаның өмірбаяны / Н. Оркушпаева. – (Архив папкасы) // Рудный Алтай. – 2011. – 22 шілде (№ 83). – 3-бет : портрет.
Сухоруков, Иван. Ұлы геологиялық ашулар / И. Сухоруков // Мой город. – 2015. – 12 қараша (№ 46). – 16-бет.
Улица Медвежья (Бурова) : Өскеменнің 275 жылдығына // Рудный Алтай. – 1995. – 22 маусым.
