Ұлықбек Есдәулетов (1954) – ақын, жазушы, аудармашы.
Ұлықбек Есдәулетов 1954 жылы 29 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Үлкен Қаратал ауылында дүниеге келген. Өлең әлемімен танысқан табиғат аясында өскен ол өзі айтқандай, «тұмандар ауыл арасында серуендейді» деп сипаттайды. 14 жасынан бастап оның өлеңдері Қазақстан газет-журналдарында жиі жарық көре бастады.
1977 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін тәмамдаған. «Қазақстан пионері» газетінде, «Жазушы» баспасында жұмыс істеді. 1983–1985 жылдары Мәскеудегі М. Горький атындағы Әдебиет институтының Жоғары әдеби курстарында білім алды. Кейін «Қазақ әдебиеті» газетінде қызмет атқарды.
Қоғамдық және кәсіби қызметі:
- Қазақстан Журналистика академиясының толық мүшесі
- 2004 жылдан бастап Гуманитарлық ғылымдар академиясының құрметті академигі
- М. Әуезов атындағы Семей университетінің құрметті профессоры
- Қырғызстан жазушылар одағының құрметті мүшесі
- Түркі әлемі халықаралық поэзия академиясының мүшесі (2011)
- 2018 жылдан бастап Қазақстан Жазушылар одағының басқарма төрағасы
Ұлықбек Есдәулетов поэзиясының негізгі тақырыбы – адамның рухани әлемі, табиғат, тарихи сана мен қоғамдық мәселелер. Оның өлеңдерінде философиялық тереңдік, нәзік лиризм, табиғат көріністерінің үйлесімі айқын көрінеді. Көрерменді жиі күлкі мен өзіндік ирониямен баурайды.
Белгілі шығармалары:
- «Көздеріне ғашықпын» (1974)
- «Жұлдыз жарығы» (1977)
- «Алтайдың алтын тамыры» (1979)
- «Ұлыстың ұлы күні» (1982)
- «Ақ керуен» (1985) – Ленин комсомолы сыйлығы
- «Жаратылыс» (1989)
- «Жүректегі жарылыстар» (1995)
- «Заман-ай» (1999) – Халықаралық «Алаш» сыйлығы
- «Киіз кітап» (2002) – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы
- «Қара пима» (2006)
- «Ынтық зар» (2009)
- «Әбілхаят» (2009)
Ол сондай-ақ қазақ поэзиясын орыс, ағылшын, болгар тілдеріне аударған. 1984 жылы монғол поэзиясының антологиясын «Дос жүрегі» ретінде аударып шығарды.
Ұлықбек Есдәулетов «Заман-ай» әнінің авторы, ол Халықаралық ядролық қаруға қарсы қозғалыстың гимніне айналды.
Кітаптары:
- Үш томдық шығармалар жинағы (2014)
- Т.1: Қоңырау: өлеңдер, балладалар, верлибрлер, поэмалар
- Т.2: Киіз кітап: топтамалар, мистикалық жырлар
- Т.3: Әбілхаят: эсселер, естеліктер, жолжазбалар мен еркін баяндаулар
- Әбілхаят (2010)
- Самырсын: таңдаулы жырлар, верлибрлер (2016)
- Ынтық зар (2009)
- Ахиллесова пята (2002, орысша аударма)
Мақалалар:
- Аманжол құдығы // Егемен Қазақстан, 2011
- Антижарнама // Жұлдыз, 2014
- Жылқы жылы туғандар // Ана тілі, 2014
- Көненің көзі, жаңаның сөзі – “Жұлдыз” журналы // Қазақ әдебиеті, 2010
- Қазіргі қазақ журналдары және оқырман // Қазақ әдебиеті, 2009
- Ұлытауға іні тау // Егемен Қазақстан, 2011
- Ветру я верю и верю судьбе… // Простор, 2014
- Не спрашивайте время у поэтов… // Библиотека Олжаса, 2014
Әдебиет туралы әдебиеттер:
- Қазақстан жазушылары: анықтамалық, 2009
- Қазақстанның көркем әдебиеті. 1968–1977, 2011
- Мир поэзии Улугбека, 2004
- Писатели – лауреаты Международных литературных премий, 2006
