Петров Владимир Николаевич

Василий Николаевич Петров (1927–1998) – жазушы. 1927 жылы Риддер қаласында дүниеге келген. Балалығы таулы Малая Ульбада өтті, онда соғыстан бұрынғы жылдары Малоульбинская су бөгеті салынды.

Мұнда, кен іздеушілер поселкасында, Владимир Петров жеті сыныпты тәмамдаған, механикалық цехта токарь болып жұмыс істеген.

1942 жылы артиллериялық мектепке түсті; кейін Павлодардағы ұшқыштар мектебі, түнгі ұшқыштар әскери авиация мектебі (1945), Харьков әскери авиация байланыс училищесі (1948). 1957 жылы В. Н. Петров Калинин атындағы жоғары әскери педагогикалық институтты «әскери тарихшы» мамандығы бойынша тәмамдады.

Ол отыз жылдан астам уақытын Кеңес Армиясында қызмет етуге арнады, курсанттан бастап маршал А.А. Говоров атындағы әскери академияның оқытушысына дейінгі жолдан өтті. 1975 жылы резервке шықты, содан кейін бірнеше жыл бойы Харьков қаласындағы Украина Жазушылар одағының ұйымын басқарды. 1979 жылдан бастап толықтай шығармашылық жұмысқа кірісті.

Владимир Петров әдебиетке қашан және қалай келген? Ресми түрде 1955 жылы, Ленинградта оқып жүрген кезінде. Оның алғашқы әңгімесі Ленинград әскери округінің газетінде жарияланды. Владимир Николаевич былайша еске алады: «Мен жатақханада жазатынмын. Түнде жазасың, таңертең дәріске барасың. Әдебиетке не тартты? Көргенім, бақылағаным туралы басқаларға жеткізгім келді».

Мүмкін, жазушы болу бала кезінде, әкесімен бірге Алтай тайгасында жүргенде, жұмысшы халықтың, кержақтардың өмірімен танысқанда, олардың өзіндік, ерекше тілін естігенде басталған шығар. Немесе, мүмкін, Кеңес Армиясында қызмет еткенде басталған болар. Әрине, туған Алтайға және армияға деген махаббат, оның сарбаздары мен офицерлеріне деген сүйіспеншілік жазушы шығармашылығында біртұтас болып, негізгі тақырыпты айқындап берген.

Бастапқыда әңгімелер жазып, кейін жаңа шақырылған жас сарбаздардың майдандағы өмірі мен әскери қызметке көзқарасы туралы повестер циклі ойластырды. Солайша пайда болды «Тайгалық жидектердің ащы дәмі», «Қызғылт түтін», «Кассиопея қызы», «Соңғы қаңтар», «Қоңырау күтпеңіздер» сияқты шығармалар. Кейін «Әлемді әрқашан көретін нүкте», «Ракеталық заслон», «Қатталған оқтар» және басқа да повестер жазылды.

Оның шығармаларының басым бөлігі «Советский воин» журналында және КСРО Қорғаныс министрлігінің баспаларында жарық көрген. Жазушы шығармалары бағалы, себебі олардың сюжеттері өмірден алынған, нақты фактілер мен оқиғаларға негізделген.

«Планшет және палитра» атты әскери жастар туралы повесі (Кітап – 30 жылдық Жеңіске арналған Всесоюздық конкурс жеңімпазы) үшін Владимир Петров А.А. Фадеев атындағы сыйлыққа ие болды.

Жазушылық қызметінің 20 жылынан кейін, мол тәжірибе жинаған соң, туған жері туралы роман жазуды ойлады. Бұл ізгі ой Малоульбинское су қоймасын аралау кезінде туды. 1979 жылы романының бірінші кітабы «Черемша» жарық көрді. Роман төрт кітаптан тұрады және «Біртұтас параллель» деп аталады. Мұндай атау кездейсоқ емес: Лениногорск пен Харьков қалалары, «Черемша» кейіпкерлерінің өмір сүретін жерлері, бір параллельде орналасқан. Роман оқиғалары 1930 жылдары басталады. Алтай тауларындағы Черемшеде полиметалл комбинаттың басты гидроэлектростанциясына су жеткізу үшін жоғары таулы бөгет салынады.

«Черемша» романынан кейін «Хрустальный глобус» атты үш повесть жазылды, олар «Молодая гвардия» баспасынан шықты, кейін екінші роман «Большой блеф» жарияланды. Романда екінші дүниежүзілік соғыстың соңындағы нақты оқиғалар негізге алынған.

В.Н. Петров шығармалары қазіргі армия туралы болгар, Чехословакия, ГДР, Румынияда, сондай-ақ бұрынғы КСРО халықтарының тілдерінде – украин, молдав, якут және басқаларда аударылған.

В.Н. Петров шығармалары:

  • Петров В. Н. Алтайская крепость: Повести. Харьков: Прапор, 1986. – 313 б.
  • Петров В. Н. Единая параллель: Роман. М.: Воениздат, 1981. – 440 б.
  • Петров В. Н. Рябиновый свет: Роман. М.: Воениздат, 1988. – 240 б.
  • Петров В. Н. Хорошие люди – ракетчики: Повесть. М.: Дет. лит., 1967. – 94 б.
  • Петров В. Н. Черемша: Роман. Х.: Прапор, 1980. – 262 б.

В.Н. Петров шығармашылығы туралы әдебиет:

  • Евдокимов Н. Еңбек пен ерлік параллелі: [В.Петровдың «Біртұтас параллель» романы туралы]. – Рудный Алтай, 1981, 7 қараша.
  • Егоров И. Жазушы және оның кітаптары: [Совет жазушысы В.Н.Петров шығармашылығы туралы]. – Рудный Алтай, 1986, 15 тамыз.
  • Егоров И. Сөз және сенім: [Жазушы В.Н.Петровтың 60 жылдығына]. – Рудный Алтай, 1986, 2 сәуір.
  • Черных С. Туған өлкесіне адалдық [Жазушының 60 жылдығына]. – Рудный Алтай, 1982, 3 маусым.